VİTAMİNLER

 VİTAMİN A

 
 

     Yağda eriyen bir vitamindir.Retinol-Retinil-Antikseroftalmik Vitamin- Anti enfeksiyon vitamin ve Epitel koruyucu vitamin adlarıyla da anılır. 
 
 

FONKSİYONLARI 
 

• Deri ve mukozanın yapımı korunması ve yenilenmesi
• Sağlığın korunması
• Büyüme
• Verimlilik
• Fertilite
• Enfeksiyonlara karşı direnç
• Antikor üretimi
• Görme
• İskelet yapısının gelişmesi
• Karbonhidrat yağ ve protein metabolizmasının düzenlenmesi

 

GEREKSİNİM 
 

Hastalıklarda artış görüldüğünde verimde azalma düşük fertilite epitel dokular deri ve mukoza ile ilgili problemler arttığında Vitamin A düzeyi gözden geçirilmelidir.Benzer şekilde yumurta veriminde ve çıkış gücünde  görülecek olağan dışı gelişmeler hastalıklara karşıduyarlılık artışında da Vitamin A’nın yeterli olup olmadığı sogulanmalıdır. Büyük ve küçük baş hayvanların günlük gereksinimleri dikkatle hesaplanmalıdır. 
  
 

VİTAMİN D 
 
 
 

Yağda eriyen bir vitamindir.Antiraşitik vitamin ve kolekalsiferol adları ile de  bilinir.Vitamin D güneşte kurutulmuş otlar  süt  karaciğer yağı  gibi besinler hariç diğer yem hammaddelerinde bulunmaz. 
 
 

FONKSİYONLARI 
 

-  Bağırsaklardan kalsiyum ve fosforun emilimini düzenler.

-    Kemik ve dokulardaki Ca birikimini veya gereksinim duyulduğunda  mobilizasyonunu  sağlar. 
Son yıllarda bağışıklık hücrelerinin fonksiyonlarını düzenleyici rolü olduğu da  anlaşılmıştır. 
 
 GEREKSİNİM 
 
Kapalı mekanlarda yetiştirilen hayvanlarda Vitamin D gereksinimi mutlaka yem   içme  suyu  veya  enjeksiyon  yolu  ile   karşılanmalıdır. Vitamin   D gereksinimi Ca ve P düzeyine bağlı olarak değişmektedir.Ayrıca  Ca  ve  P arasındaki       oranın     bozulması    da    Vitamin     D      gereksinimini artırmaktadır.Gençlerde  kemik  çarpıklıkları veya   vücut kondisyonu bozukluklarında   kanatlılarda  bacak çarpıklıkları  ve yumurta kabuğu kalitesinde zayıflık görüldüğünde de Vitamin   D  düzeyi artırılmalıdır. 
 
 

VİTAMİN E 
 

Klasik tanım olarak tokoferol ve tokotrienol olarak gruplandırılan maddeler Vitamin  E olarak kabul edilirse de bunlar içinde  Vitamin  E  etkisine sahip olan  grup  alfa   tokoferoldür. Vitamin  E   organizmada  hücre  düzeyinde doğal antioksidan  etkiye sahip olan bir maddedir. Ester formları çevre koşullarına dayanıklı iken doğal hali ile hemen bozulan bir maddedir. 
 
 

FONSİYONLARI 
 

-    Fosfolipitlerin ve diğer yağ asitlerinin serbest radikaller   aldehitler  ketonlar      gibi metabolik reaksiyonlar sonucu   ortaya çıkan maddelerin   oksidatif      etkilerinden korunmasında rol   alır.

-    Hücre zarlarının sağlıklı olarak kalmasını sağlar.

-    Nükleik asitlerin sentezlenmesinde rol alır.

-    Damızlıkların üreme performansını artırır.

-    Bağışıklığı artırır.

-    Et kalitesini ve etin raf ömrünü artırır.

-    Beyaz kas hastalığında koruyucudur.

-    Bacak tutulmalarını önler.

-    Solunum zincirinde görevlidir.

-    İç salgı bezlerinin düzenli çalışmasını sağlar.

-    Kas distrofilerini önler.

-    Kalp ve dolaşım sistemi bozukluklarında destekleyicidir. 
 
 

GEREKSİNİM 
 
 

Vitamin  E  gereksinimi  hayvanın  sağlık  durumu  kondüsyonu  ve performans düzeyine bağlı olarak artar.Yem hammaddeleri ve yemlerin yapısına bağlı olarak ek gereksinimler dikkate alınmalıdır.Et kalitesini ve raf ömrünü artırmak için özel uygulamalar yapılmalı ve sonuçları sağlayacak miktarlarda Vitamin E yemler  ile ek olarak  verilmelidir. Büyük  ve  küçük  baş  hayvanlarda  spesifik  problemleri (Beyaz kas hastalığı- bacak tutulmaları- döl verimi- yavru atma gibi) çözmek için Enjeksiyon yolu ile de verilebilir. 
 

Yemlerin  yapıları  dikkate alınarak  aşağıdaki  formül  ile   ek Vitamin  E  miktarı hesaplana bilir.

Ek Vitamin E =Yemdeki her gram PUFA için 3 mg ek vitamin E         Her % 1 yağ ilavesi için 5 mg ilave vitamin E 
 
 

VİTAMİN K 
 

Menadion  koagulasyon vitamini ve antihemorajik vitamin adlarıyla  da Anılan yağda eriyen bir vitamindir. 
 

FONKSİYONLARI 
 

• Normal  protrombin formasyonu ve regülasyonunu sağlar.
• Kanın pıhtılaşmasından sorumludur.
• Protein sentezi ve hücresel metabolizmada görev alır.

 
 GEREKSİNİM 
 

Kanatlıların ve ruminasyonunu tamamlamamış kuzu ve buzağıların endojen Vit.  K  sentezi ile  gereksinimlerini  karşılamaları   mümkün  olmadığından  dışarıdan alma ihtiyacındadırlar. Kemoterapötiklerin kullanımı Vitamin  K gereksinimini     birkaç   kat   artırır.   Örneğin     Sulfonamit    kullanımı antikoagulant etkide bulunur  ve  endojen sentezi düşürür. 
 

Vitamin   K   gereksinim  koksidiyoz  ve parazitik hastalıkların varlığında da artar. 
 
 

VİTAMİN B 1 
 

Tiamin aneurin  antineuritik  Vitamin ve anti-beriberi vitamini olarak  da adlandırılan  suda eriyen bir vitamindir. 
 

FONKSİYONLARI 
 

    -    Tiamin’in  en önemli fonksiyonu   hücrelerde koenzim kokarboksilaz olarak görev almasıdır.

• Enerji metabolizmasının düzenlenmesinde görevlidir.
• Peristaltik hareketlerin yerine getirilmesinden sorumludur.
• Miyokardiumun ve sinir hücrelerinin normal fonksiyonlarının yerine 
getirilmesinde  görev alır.

• Sindirim sitemi organlarının korunmasında görevlidir.

 GEREKSİNİM 
 
 İştah azalması  genel zayıflık ve sinirsel bozukluklar gözlendiğinde B1 Vitamin düzeyi gözden geçirilmelidir. 
 

Yüksek enerjili yemlerde   B1  vitaminine duyulan gereksinim artar. 
 

Damızlık ve besi hayvanlarında     CCD   (Cerebro—Cortical  Necrosis)’in önlenmesi için   yüksek düzeyde  B1  vitaminine gereksinim vardır. 
 
 

VİTAMİN B2 
 
 

Riboflavin   lactoflavin   adlarıyla  da  anılan suda  eriyen  bir  vitamindir. 
 

FONKSİYONLARI 
 

• Pek çok enzim sisteminde koenzim olarak görev alır.
• Hidrojen atomlarının transferlerinde önemli rol oynar.
• Protein ve yağ metabolizmasında  görevlidir.
• Üreme siklusu üzerine pozitif etkide bulunur.
• Civcivlerde yaşama gücünün artırılması üzerine pozitif etkisi vardır.
• Normal büyüme ve gelişme için  gerekli bir vitamindir.
• Hemoglobin yapımında rol alır.

 

GEREKSİNİM 
Büyümede yavaşlama  düşük çıkış gücü  zayıf tüylenme    ayak parmaklarında     bükülmeler   görüldüğünde Vitamin B2   düzeyi yükseltilmelidir. 
Protein ve yağ metabolizması üzerine olan spesifik  fonksiyonu  nedeniyle yemin  protein ve enerji düzeyine göre   Vitamin  B2     düzeyi de gözden geçirilmelidir. 
Kemoterapotik ajanların kullanılması Vitamin B2 gereksinimini artırır. 
 

 
 

VİTAMİN B6 
 
 

Piridoksin ve adermine olarak da anılan suda eriyen bir vitamindir. 
 

FONKSİYONLARI 
 
       -    Nitrojen ve protein metabolizmasında koenzim olarak görev alır.

      -    Karbonhidrat metabolizmasında görevlidir.

      -    Transaminasyon  dekarboksilasyon  deaminasyon ve desülfidrasyon  da dahil olmak üzere amino asit metabolizmasında görevlidir.

• Alyuvar hücreleri formasyonunda görev alır.
• Endokrin sistemde önemli görevi vardır.
• Pek çok mineralin metabolizmasında görev alır.

 GEREKSİNİM 
 
Optimum  gereksinimin  altında  Vitamin B6   ile beslenen  hayvanlarda  büyümede yavaşlama  yemden yararlanmada düşüş yumurta veriminde ve çıkış gücünde azalma görülür. 
 

Yemin protein ve enerji düzeyine bağlı olarak Vitamin B6 gereksinimi  artar. Özellikle broilerle yüksek düzeyde proteinli yemlerle beslendiğinden Vitamin B6 düzeyi de yükseltilmelidir. 
 
Antibiyotik ve sülfonamit tedavisi de Vitamin B6 gereksinimini artırır. 
 
 

VİTAMİN C 
 

Vitamin C beyaz kristal formda suda eriyen bir vitamindir.Ascorbic Acid olarak   bilinir.  Çevre  koşullarına  çok  duyarlıdır.    Bu  nedenle  uygun formlarının kullanılması   dayanıklılığı   ile  doğrudan   ilgilidir. Yem katkılarında  uygun  kaplı  formlarının  kullanılması  premik  kalitesi  ve  uygulamadan beklenen amaca ulaşmada önemli bir etkendir.  
 

FONKSİYONLARI 
 

     -   Hücre metabolizmasının en önemli Redoks maddesidir.

      -     Deri kemik kıkırdak tendonlar ligamentler gibi destek dokuların oluşumunda rol alır.

• Kolesterolün  safra asitlerine dönüşümünde rol alır.
• Kalsiyum metabolizmasında rol alır.
• Karnitin biyosentezinde rol alır.
• Bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Demir ve bakır metabolizmasında rol alır.
• Vitamin E ‘nin rejenerasyonunda rol alır.
• Damızlıkların üreme performanslarını artırır.
• Yumurta kalitesi ve verimini iyileştirir.
• Broiler performansını artırır.
• Balık beslenmesinde önemli görevleri vardır.
• Steroid metabolizmasında rol alır.
• Hayvanların stres ile başa çıkmalarında önemli etkilere sahiptir.

 

GEREKSİNİM 
 
Çevre beslenme ve sağlık koşulları ile hayvanların performans düzeylerine  bağlı   olarak   gereksinimler  artar.   Hayvanlara   yemleri   ile  sürekli  ani değişikliklerde içme suları ile verilmesi gereklidir.